Khi đứng thắp hương buổi tối, bạn có từng thấy nhức mắt vì bóng đèn chiếu thẳng vào mặt, hoặc ngược lại, khu vực bày lễ vật bị sập tối do bóng của chính mình che khuất? Đó là tình huống rất dễ gặp khi gia chủ gom hết việc chiếu sáng của nơi thờ cúng cho một bóng đèn trần duy nhất. Ánh sáng phòng thờ không cần rực rỡ như phòng khách, nhưng phải đủ rõ để việc sắp lễ, lau dọn diễn ra thuận tiện mà vẫn giữ được vẻ tĩnh lặng cần thiết.
Để giải quyết việc này, cách tiếp cận dễ chịu nhất là tách ánh sáng thành hai lớp: đèn hắt và đèn rọi. Đèn hắt là dải sáng gián tiếp, thường được giấu sau vách gỗ, khe trần thạch cao hoặc gầm tấm chắn khói để ánh sáng lan nhẹ ra bề mặt tường, tạo độ sâu êm dịu. Trong khi đó, đèn rọi (loại đèn có chóa tụ sáng, chỉnh được góc chiếu) đảm nhận việc gom sáng vào đúng một vùng nhỏ, giúp làm rõ vân gỗ của tủ thờ hoặc các đường nét chạm khắc mà không làm lóa cả căn phòng.
Lỗi phổ biến nhất khi lắp đèn rọi là đặt đèn ngay trên đỉnh đầu người đứng lễ hoặc hướng thẳng mắt đèn vào bài vị, di ảnh. Nếu mặt kính khung ảnh hoặc đồ đồng, đồ sứ trên bàn thờ bị ánh sáng chiếu trực diện, chúng sẽ phản xạ lại gây chói gắt và làm mất đi sự trang nghiêm. Cách xử lý là dời vị trí đèn rọi lệch sang hai bên hoặc lùi về phía trước bàn thờ một khoảng vừa phải, sau đó chỉnh góc chiếu xiên xuống mảng tường hậu hoặc hai bên rìa. Khi đi dây điện âm từ giai đoạn thiết kế phòng thờ và thi công nội thất, bạn cũng nên tách riêng công tắc của đèn hắt với đèn rọi để ngày thường chỉ cần bật lớp sáng dịu, còn ngày giỗ Tết mới bật thêm đèn điểm.
Tùy theo kiểu dáng bàn thờ mà cách đặt đèn sẽ có những đánh đổi riêng cần tính trước. Chẳng hạn, với bàn thờ treo tường trong căn hộ chung cư, khoảng cách từ mặt bàn lên trần khá hẹp; nếu bạn cố gắn đèn rọi sát trần, sức nóng của bóng đèn cộng với khói hương bốc lên dễ làm ố vàng vùng sơn xung quanh, nên một dải đèn LED hắt giấu khéo phía sau tấm vách hậu sẽ gọn và an toàn hơn. Ngược lại, nếu nhà phố hoặc biệt thự có phòng thờ riêng đặt tủ thờ lớn bằng gỗ sậm màu, gỗ sẽ hấp thụ ánh sáng khá nhiều; lúc này chỉ dùng đèn hắt sẽ khiến không gian hơi trầm, cần kết hợp thêm hai đèn rọi góc hẹp từ trần chiếu nhẹ xuống phần vách ngăn hai bên để cân bằng lại.
Màu sắc và độ mạnh của nguồn sáng cũng quyết định cảm giác ấm cúng cho một phòng thờ đẹp. Bạn nên chọn ánh sáng vàng ấm hoặc trung tính ngả vàng, tránh các loại bóng trắng lạnh hay đèn đổi màu nhấp nháy làm phân tán sự tập trung. Giữa một bóng đèn công suất lớn và việc chia nhỏ thành nhiều nguồn sáng dịu có chóa sâu chống chói, phương án thứ hai luôn giúp mắt người nhìn thư giãn hơn khi bước vào phòng. Khi quy hoạch mặt bằng nhiều tầng, bạn có thể đối chiếu thêm kinh nghiệm thiết kế biệt thự để phân bổ tỷ lệ phòng khách, bếp và khu nghỉ ngơi cân xứng.
Tối nay, bạn có thể thử tắt bớt đèn trần chính, chỉ bật thử một nguồn sáng phụ và đứng vào đúng vị trí hành lễ để quan sát xem bóng của mình đổ về đâu và mắt có bị lóa ở góc nào không. Từ việc đo và nhìn trực tiếp trên mặt bằng thực tế như vậy, bạn sẽ biết chính xác vị trí nào cần che bớt sáng, vị trí nào cần đi dây chờ cho hợp lý.
